На преминот од XI кон XII век точно се разграничувало као два засебни света поимот за граница на Христијанството од растечкиот ислам.

Анексија (Lat. “annectere” – припојување, спојување) е акт на еднострано припојување на туѓо подрачје кон некоја држава.

Според Управата за заштита на културното наследство од Македонија низ светот се однесени преку 20 000 вредни икони.

Асемановото евангелие претставува старомакедонски глаголски споменик од XI век пишувано во Македонија.

1343 год. , Византија веќе длабоко заглабена во финансиски проблеми и постојани зголемени трошоци за одбраната од се побројните агресори, зема нов кредит од богатата Венеција, во висина од 30 000 златни дукати со камата од 5% годишно.